Απέχουμε μόλις έξι μήνες από τη μεγαλύτερη μεμονωμένη αθλητική διοργάνωση στον κόσμο. Στις 19 Ιουλίου, στο Ιστ Ράδερφορντ του Νιου Τζέρσεϊ, θα διεξαχθεί ο τελικός του Παγκοσμίου Κυπέλλου Ανδρών και θα αναδειχθεί ο παγκόσμιος πρωταθλητής (αν και θα είναι δύσκολο να ξεπεραστεί ο τελευταίος).
Ο τελικός θα είναι κάτι περισσότερο από μια στέψη – ή μια επιβεβαίωση, αν η Αργεντινή υπερασπιστεί τον τίτλο της. Θα αποτελέσει την κορύφωση έξι εβδομάδων σχεδόν αδιάκοπου ποδοσφαίρου σε τρεις χώρες, τέσσερις ζώνες ώρας και 16 πόλεις. Μέχρι τότε, πιθανότατα θα έχουν ήδη εξαχθεί συμπεράσματα για το πώς πήγε συνολικά το τουρνουά. Προς το παρόν, όμως, σε αυτό το σχετικά βολικό ορόσημο των έξι μηνών, αξίζει να δούμε πού βρισκόμαστε.
Εισιτήρια
Η σύντομη εκδοχή: είναι ακριβά.
Η πιο αναλυτική: είναι ακριβά, φαίνεται να έχουν τεράστια ζήτηση και τα δύο αυτά στοιχεία συνδέονται άμεσα.
Η Fifa καυχήθηκε σε πρόσφατη ανακοίνωσή της ότι στην τελευταία φάση διάθεσης υποβλήθηκαν περισσότερα από 500 εκατομμύρια αιτήματα για εισιτήρια. Ήταν η τρίτη φάση συνολικά, αλλά η πρώτη μετά την κλήρωση της 5ης Δεκεμβρίου. Είχαν προηγηθεί ισχυρισμοί για πώληση 2 εκατομμυρίων εισιτηρίων στη δεύτερη φάση και 1 εκατομμυρίου στην πρώτη.
Για πρώτη φορά σε Μουντιάλ, η Fifa εφαρμόζει δυναμική τιμολόγηση – μια πρακτική κατά την οποία οι τιμές προσαρμόζονται ανάλογα με τη ζήτηση. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τα εισιτήρια του φετινού Παγκοσμίου Κυπέλλου να είναι, σε γενικές γραμμές, εξαιρετικά ακριβά. Ανάλυση του Guardian τον Δεκέμβριο έδειξε ότι τα εισιτήρια για τον τελικό αυξήθηκαν έως και εννέα φορές σε σχέση με το 2022, με αναπροσαρμογή στον πληθωρισμό. Το πιο εντυπωσιακό είναι ότι οι μεγαλύτερες αυξήσεις σημειώθηκαν στα φθηνότερα εισιτήρια.
Η Fifa προχώρησε επίσης στον έλεγχο της μεταπώλησης, δημιουργώντας τη δική της πλατφόρμα, στην οποία τόσο οι πωλητές όσο και οι αγοραστές επιβαρύνονται με τέλος επεξεργασίας 15%. Στο Μεξικό, μάλιστα, οι φίλαθλοι επιτρέπεται να μεταπωλούν τα εισιτήριά τους μόνο στην τιμή αγοράς ή χαμηλότερα, λόγω της τοπικής νομοθεσίας κατά της αισχροκέρδειας.
Η Fifa υποστηρίζει ότι οι πολιτικές αυτές ευθυγραμμίζονται με τις συνήθεις πρακτικές στη Βόρεια Αμερική και ότι στοχεύουν στη μεγιστοποίηση των εσόδων για τις ομοσπονδίες-μέλη της, ώστε αυτά να επανεπενδυθούν στην ανάπτυξη του ποδοσφαίρου παγκοσμίως. Ακόμη κι αν δεχτεί κανείς τις καλύτερες προθέσεις, δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ένα μεγάλο μέρος των φιλάθλων απλώς αποκλείεται οικονομικά.
Η δυσαρέσκεια έφτασε μέχρι την κεντρική πολιτική σκηνή. Ο δήμαρχος της Νέας Υόρκης, Ζόχραν Μαμντάνι, κατέθεσε επίσημο αίτημα στη Fifa για μείωση των τιμών, εντάσσοντάς το στην – επιτυχημένη – προεκλογική του εκστρατεία. Πολλοί οργανωμένοι σύνδεσμοι φιλάθλων κατήγγειλαν ότι οι πιο αφοσιωμένοι φίλαθλοι πληρώνουν τις ίδιες τιμές με το ευρύ κοινό. Σε μια προσπάθεια να κατευνάσει τις αντιδράσεις, η Fifa ανακοίνωσε τον Δεκέμβριο ότι ένα ποσοστό εισιτηρίων για κάθε αγώνα θα παραμείνει στην κατώτατη τιμή των 60 δολαρίων – ποσοστό που αντιστοιχεί μόλις στο 1,6% των διαθέσιμων εισιτηρίων.
Υπήρξαν επίσης αναφορές για οργανωμένες ομάδες φιλάθλων που ακύρωσαν εισιτήρια λόγω της εσωτερικής και εξωτερικής πολιτικής των ΗΠΑ (περισσότερα γι’ αυτό παρακάτω), ωστόσο δεν υπάρχουν σαφή στοιχεία ότι αυτό συνέβη σε μαζική κλίμακα.
Το επόμενο «παράθυρο» πώλησης ονομάζεται «last minute». Η Fifa δεν έχει ακόμη ανακοινώσει πότε θα ανοίξει.
Ταξίδια
Τα ταξίδια σε ένα Μουντιάλ χωρίζονται συνήθως σε τρεις κατηγορίες: άφιξη στη διοργανώτρια χώρα, μετακινήσεις μεταξύ των πόλεων και μετακινήσεις εντός αυτών. Και στις τρεις περιπτώσεις, όσοι έρχονται από εκτός Βόρειας Αμερικής θα αντιμετωπίσουν σημαντικές δυσκολίες: κόστος, διαθεσιμότητα, μεταναστευτικά ζητήματα και υποδομές. Πολλοί φίλαθλοι θα εκπλαγούν επίσης από τη σχετική έλλειψη δημόσιων συγκοινωνιών προς τα γήπεδα στις ΗΠΑ, σε σύγκριση με προηγούμενες διοργανώτριες χώρες.
Η είσοδος σε δύο από τις τρεις διοργανώτριες χώρες είναι σχετικά απλή. Πολίτες πολλών χωρών που συμμετέχουν στο Μουντιάλ δεν χρειάζονται βίζα για τον Καναδά, αλλά μπορεί να απαιτείται ηλεκτρονική ταξιδιωτική άδεια. Αντίστοιχο καθεστώς ισχύει και για το Μεξικό. Οι μεταναστευτικές πολιτικές και των δύο χωρών δεν αναμένεται να αλλάξουν δραστικά έως την έναρξη του τουρνουά.
Δεν ισχύει το ίδιο για τις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου σχεδόν κάθε εβδομάδα εμφανίζεται μια νέα μεταναστευτική πολιτική. Η πρόσφατη απόφαση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ να αναστείλει την επεξεργασία βίζας για 75 χώρες – ανάμεσά τους 14 που έχουν ήδη προκριθεί στο Μουντιάλ – προκάλεσε ανησυχία, αν και αφορούσε μόνο όσους σκοπεύουν να εγκατασταθούν μόνιμα.
Οι πρόσφατες ταξιδιωτικές απαγορεύσεις του Ντόναλντ Τραμπ στοχεύουν ειδικά πολίτες τεσσάρων χωρών που έχουν προκριθεί: Ιράν, Αϊτή, Σενεγάλη και Ακτή Ελεφαντοστού. Υπάρχουν εξαιρέσεις για αθλητές και αξιωματούχους, όχι όμως απαραίτητα για φιλάθλους. Άλλες χώρες που απαιτούν βίζα θα πρέπει να ενταχθούν στο νέο σύστημα ταχείας διαδικασίας για το Μουντιάλ, ώστε να έχουν ρεαλιστικές πιθανότητες να κλείσουν συνέντευξη εγκαίρως. Ακόμη κι έτσι, η είσοδος στις ΗΠΑ δεν είναι εγγυημένη και οι έλεγχοι αναμένονται αυστηροί. Ακόμη και φίλαθλοι από χώρες που δεν χρειάζονται βίζα ενδέχεται να κληθούν να παραδώσουν ιστορικό κοινωνικών δικτύων και άλλα προσωπικά δεδομένα – πρακτική που οργανώσεις φιλάθλων χαρακτήρισαν «βαθιά απαράδεκτη».
Οι τιμές των αεροπορικών εισιτηρίων έχουν εκτοξευθεί, όπως συμβαίνει σε κάθε Μουντιάλ, ενώ και τα ξενοδοχεία στις διοργανώτριες πόλεις είναι αισθητά ακριβότερα, καθώς η Fifa έχει δεσμεύσει χιλιάδες δωμάτια για παίκτες, αξιωματούχους και ΜΜΕ. Ο Αμερικανός υπουργός Μεταφορών πρότεινε πέρυσι στους επισκέπτες να μετακινηθούν οδικώς μεταξύ των αγώνων – κάτι που για πολλούς δεν είναι ρεαλιστικό. Ενδεικτικά, ο νικητής των ευρωπαϊκών πλέι οφ του ομίλου Α θα διανύσει πάνω από 5.000 χιλιόμετρα στη φάση των ομίλων.
Το ίδιο το τουρνουά
Ήδη υπάρχει η αίσθηση ότι το διευρυμένο φορμάτ των 48 ομάδων θα δώσει στο Μουντιάλ διαφορετικό χαρακτήρα, καθώς τα δύο τρίτα των ομάδων προκρίνονται από τους ομίλους. Η ένταση των πρώτων αγώνων πιθανότατα θα είναι χαμηλότερη, με το τουρνουά να «ζεσταίνεται» μετά τις πρώτες εβδομάδες. Από την άλλη, ο επιπλέον γύρος νοκ άουτ μπορεί να προσφέρει ακόμα περισσότερο δράμα.
Για τη «μεσαία τάξη» των εθνικών ομάδων, η πρόκριση από τους ομίλους θα σημαίνει λιγότερα από ό,τι στο παρελθόν. Χαρακτηριστικό παράδειγμα οι ΗΠΑ: παλαιότερα, μια νίκη σε νοκ άουτ αγώνα θεωρούνταν τεράστια επιτυχία. Τώρα, μια τέτοια νίκη απλώς οδηγεί στη φάση των «16», εκεί όπου οι Αμερικανοί αποκλείστηκαν στα δύο τελευταία Μουντιάλ. Είναι αυτό επιτυχία; Παρόμοιες συζητήσεις αναμένονται και σε άλλες χώρες.
Τραμπ
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ έχει επιβάλει τις ταξιδιωτικές απαγορεύσεις που αναφέρθηκαν παραπάνω. Έχει ήδη παραλάβει – και κρατήσει – ένα τρόπαιο Παγκοσμίου Κυπέλλου και φαίνεται έτοιμος για ακόμη ένα. Έχει μετατρέψει τον εαυτό του σε κεντρικό πρόσωπο στιγμών αθλητικής δόξας. Είναι το αγαπημένο πρόσωπο του Τζιάνι Ινφαντίνο. Δήλωσε ότι θα εξέταζε το ενδεχόμενο να αφαιρέσει αγώνες από «μπλε» πόλεις (κάτι που δεν μπορεί να κάνει μονομερώς). Και, ναι, κέρδισε και το Βραβείο Ειρήνης της Fifa.
Λίγες εβδομάδες μετά τη βράβευσή του, έστειλε μονομερώς στρατεύματα στη Βενεζουέλα για τη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο. Έχει αναπτύξει ένοπλες δυνάμεις σε αμερικανικές πόλεις για μαζικές συλλήψεις ανθρώπων που «ενδεχομένως» είναι εγκληματίες ή μετανάστες – συχνά χωρίς να είναι τίποτα από τα δύο. Έχει χαρακτηρίσει πολλές από τις συμμετέχουσες χώρες «χώρες-σκουπιδότοπους». Και έχει οξύνει τις σχέσεις με ευρωπαϊκά κράτη για το μέλλον της Γροιλανδίας.
Θα επηρεάσει ο πρόεδρος των ΗΠΑ την εμπειρία των φιλάθλων και άλλες πτυχές του Μουντιάλ; Η απάντηση είναι προφανής. Το μόνο πραγματικό ερώτημα είναι πώς ακριβώς.
Πηγή: The Guardians
