Ο Τζόρντι Μπερτομέου, ο άνθρωπος που συνέλαβε την ιδέα της EuroLeague όπως τη γνωρίζουμε σήμερα και υπήρξε επικεφαλής της διοργάνωσης από την ίδρυσή της το 2000 έως το 2022, όταν απομακρύνθηκε από τη θέση αυτή με απόφαση των συλλόγων, μίλησε στην El Pais για την παρούσα κατάσταση του ευρωπαϊκού μπάσκετ.
Αναφέρθηκε στη δημιουργία της EuroLeague, η οποία, όπως τόνισε, προέκυψε «από την ανάγκη να αλλάξει κάτι που είχε περιέλθει σε τέλμα».
«Το ευρωπαϊκό μπάσκετ έπρεπε να αλλάξει, αλλιώς θα πέθαινε. Ήταν μια διοργάνωση υπό τον έλεγχο της διεθνούς ομοσπονδίας, η οποία δεν ενδιαφερόταν για τους συλλόγους. Οι ομάδες αντέδρασαν και ζήτησαν από την ACB να εφαρμοστεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο ό,τι είχε γίνει στην Ισπανία. Επρόκειτο για μια πλήρη ανατροπή: από ένα μοντέλο όπου η ομοσπονδία έπαιρνε τις αποφάσεις και οι σύλλογοι πλήρωναν τους λογαριασμούς, σε ένα μοντέλο όπου αποφασίζουν οι σύλλογοι. Κανείς άλλος στην Ευρώπη δεν το έκανε αυτό. Αρκεί να δει κανείς πόσο δύσκολο είναι για το ποδόσφαιρο να φτάσει σε ένα τέτοιο μοντέλο», σημείωσε ο Μπερτομέου.
Τον πρώτο χρόνο συνυπήρχαν δύο διοργανώσεις, κάτι που χαρακτήρισε ως ιδιαίτερα προβληματική περίοδο.
«Όλοι μας παρακολουθούσαν προσεκτικά, φοβούμενοι ότι το ποδόσφαιρο θα ακολουθούσε τον ίδιο δρόμο. Έπρεπε να δημιουργήσουμε μια νέα διοργάνωση μέσα σε τρεις μήνες, με τεράστια αγωνιστική ποικιλία και πολιτικά προβλήματα με τη FIBA. Κάθε χρόνο προέβλεπαν το τέλος της, και όμως δείτε πόσο έχει αντέξει στον χρόνο».
Η άποψή του για την NBA Europe
«Το παρακολουθώ με διπλή ανησυχία. Πρώτον, επειδή η EuroLeague δεν απαντά στην πρόκληση. Θα έπρεπε να είναι πιο δραστήρια και όχι αμυντική, να εστιάσει στα πολλά της πλεονεκτήματα και να τα εξελίξει περαιτέρω. Αυτή θα ήταν η καλύτερη άμυνα απέναντι σε οτιδήποτε θα μπορούσε να αποτελέσει απειλή. Αυτό όμως δεν συμβαίνει. Τα τελευταία τρία χρόνια η θέση που είχα έχει αλλάξει σημαντικά. Υπάρχει πρόβλημα στη διοίκηση και στην ηγεσία, κάτι που με ανησυχεί ιδιαίτερα».
Και συνέχισε:
«Δεύτερον, το NBA προτείνει κάτι νέο, όπως ακριβώς κάναμε κι εμείς το 2000. Πρέπει να τους ακούσουμε και να μην απορρίψουμε την ιδέα εκ των προτέρων. Δεν πρέπει να είμαστε ανοιχτά αντίθετοι, αν και μετά από πολλούς μήνες γνωρίζουμε ελάχιστα για αυτό το πρότζεκτ, πιθανότατα επειδή δεν έχει υπάρξει ουσιαστική πρόοδος. Πρέπει να εξηγήσουν το επιχειρηματικό μοντέλο, γιατί όταν λένε ότι κάθε σύλλογος πρέπει να επενδύσει ένα δισεκατομμύριο και ότι η οικονομική βιωσιμότητα θα έρθει μετά από χρόνια, δημιουργείται μεγάλη αβεβαιότητα. Δεν με ανησυχεί η ιδέα αυτή καθαυτή. Και εγώ το 2000 δέχθηκα έντονη κριτική για τη δημιουργία της EuroLeague. Πρέπει να είμαστε ανοιχτοί, αλλά εκείνοι οφείλουν να είναι πιο ξεκάθαροι».
Μπορεί να εφαρμοστεί το μοντέλο του NBA στην Ευρώπη;
«Όχι, σε καμία περίπτωση. Στην Ευρώπη, το ποδόσφαιρο κυριαρχεί οικονομικά και όλα τα άλλα αθλήματα, με το μπάσκετ σε δεύτερο πλάνο, βρίσκονται πολύ πίσω. Το NBA έχει αποδείξει ότι ξέρει πώς να λειτουργεί, αλλά η ευρωπαϊκή πραγματικότητα είναι διαφορετική από την αμερικανική. Λένε ότι το κατανοούν. Θα δούμε. Η εμπορική αξιοποίηση του μπάσκετ μπορεί να βελτιωθεί, αλλά έχει ήδη γίνει μεγάλη πρόοδος. Είμαστε πολύ πίσω από το ποδόσφαιρο; Πάρα πολύ. Πώς μπορούμε να πλησιάσουμε; Εκεί γεννιούνται οι αμφιβολίες».
Φόβος για ρήξη ανάμεσα στις δύο διοργανώσεις;
«Θα ήταν καταστροφικό, ένα τεράστιο βήμα προς τα πίσω και επιζήμιο για όλους. Δεν θέλω καν να το σκέφτομαι. Θα έπρεπε να προχωρούν μαζί. Το NBA μπορεί να βοηθήσει την ανάπτυξη της EuroLeague, όχι όμως να την “κανιβαλίσει”. Όταν ένα πρότζεκτ έχει προχωρήσει τόσο πολύ, είναι παράλογο να ξεκινήσεις από το μηδέν και να χάσεις όσα έχουν επιτευχθεί. Η EuroLeague είχε ομάδα στο Λονδίνο, τώρα στο Παρίσι και στη Λυών, την Μπάγερν Μονάχου… Όμως όχι εις βάρος της βάσης της: της Ελλάδας, της Σερβίας, της Τουρκίας. Πρέπει να προσθέτουμε, όχι να αφαιρούμε».
Ο Μπερτομέου αναφέρθηκε και στον ρόλο της FIBA:
«Η FIBA απλώς προσδίδει νομιμοποίηση στο πρότζεκτ, τίποτα περισσότερο. Ποτέ δεν φημιζόταν ότι έκανε μεγάλα πράγματα για τους συλλόγους. Δεν θα λαμβάνει αποφάσεις, απλώς το στηρίζει. Οι επιχειρηματικοί όροι καθορίζουν τις αποφάσεις και αυτοί που πρέπει να συμφωνήσουν είναι οι ιδιοκτήτες. Ο συνδυασμός της αγωνιστικής ισχύος της EuroLeague με την εμπορική, στρατηγική και διαφημιστική δύναμη του NBA θα ήταν το ιδανικό σενάριο για το ευρωπαϊκό μπάσκετ».
Για τις οικονομικές απώλειες των συλλόγων
«Αυτό συμβαίνει επειδή υπάρχει μια παραδοσιακή δομή που δίνει προτεραιότητα στα αγωνιστικά αποτελέσματα έναντι των οικονομικών. Έχει γίνει πρόοδος σε αυτή την πολιτισμική αλλαγή, αλλά το πρόβλημα δεν έχει λυθεί. Σήμερα, από τις 20 ομάδες, τέσσερις ή πέντε καταγράφουν μεγάλες ζημιές. Οι υπόλοιπες όχι. Η FIBA δεν είναι ο καταλληλότερος οργανισμός για να μιλά για οικονομικά, γιατί ποτέ δεν ανέλαβε ρίσκο. Είναι εύκολο να μιλάς όταν δεν βρίσκεσαι σε αυτή τη θέση».
Υποτιμάται η σημασία των φιλάθλων;
«Φυσικά. Οι φίλαθλοι της Ρεάλ Μαδρίτης βλέπουν εδώ και χρόνια την ομάδα τους να παίζει απέναντι στον Ολυμπιακό, την Παρτίζαν, τη Φενέρμπαχτσε… Γιατί να το χάσουν αυτό; Πρέπει να χτίσουμε πάνω στα θεμέλια 25 ετών. Η “ύπνωση” των φιλάθλων, όπως συμβαίνει στις Ηνωμένες Πολιτείες, δεν είναι καλή ιδέα. Εδώ κάθε παιχνίδι έχει ένταση· η νίκη και η ήττα μετρούν. Αυτό το δράμα, που αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της ευρωπαϊκής μπασκετικής κουλτούρας, είναι μια αξία που δεν πρέπει να ξεχαστεί και οφείλει να γίνει σεβαστή».
Για τη σχέση EuroLeague – NBA
«Δεν πρέπει να υπάρχει αρνητική στάση απέναντι στο NBA. Οι σύλλογοι που το 2000 ήταν ιδιαίτερα επικριτικοί απέναντι στην EuroLeague, όπως ο Παναθηναϊκός και η Μακάμπι, σήμερα πρωταγωνιστούν σε αυτή. Δεν πρέπει να επαναληφθεί το ίδιο λάθος. Χρειάζεται ανοιχτό μυαλό και διάλογος, ώστε αυτοί οι δύο κόσμοι να έρθουν πιο κοντά, καθώς υπάρχουν πολλές συνέργειες. Ας μη γυρίζουμε την πλάτη στην πραγματικότητα».
